Üçüncü rüb başa çatıb və mühasibatlığın ən gərgin həftəsi başlayır. 2026-cı ilin 3-cü rüb hesabatını gecə yarısına qədər üzləşdirmə aparmadan və cərimə almadan təqdim etmək istəyirsinizsə, işə bəyannamələrdən yox, sənədlərin qaydaya salınmasından başlayın. Aşağıda vaxta həqiqətən qənaət etdirən məqamlar var.
Əvvəlcə nə təqdim edəcəyinizi dəqiqləşdirin
Hesabatların tərkibi vergi rejimindən və fəaliyyət növündən asılıdır. ƏDV ödəyicisinə bir cür formalar lazımdır, sadələşdirilmiş vergi ödəyicisinə başqa, işəgötürənlərə isə əlavə olaraq əmək haqqı və sosial ödənişlər üzrə hesabatlar. Özünüz üçün qısa siyahı hazırlayın: hansı bəyannamələr, hansı qurumlara, hansı tarixə qədər. Formaları və müddətləri həmişə vergi ödəyicisinin şəxsi kabinetində yoxlayın, çünki tələblər zaman-zaman dəyişir.
İşə başlamazdan əvvəl toplanmalı sənədlər
- Bütün hesablar üzrə, o cümlədən valyuta hesabları üzrə rüblük bank çıxarışları.
- Verilmiş və alınmış elektron qaimə-fakturalar. Vergi orqanının ən çox sual verdiyi yer məhz buradakı uyğunsuzluqlardır.
- Qarşı tərəfin hələ imzalamadığı müqavilələr və təhvil-təslim aktları.
- Kassa sənədləri, avans hesabatları, tabel və əmək haqqı hesablamaları.
Qaimələr barədə ayrıca yazmışıq: Azərbaycanda elektron qaimə-fakturanı necə tərtib etməli.
Əvvəlcədən aparılması məsləhət olan üzləşdirmələr
Qalıqları bankla, əsas kontragentlərlə və mühasibat proqramı ilə tutuşdurun. ƏDV-ni ayrıca yoxlayın: çıxılmaya təqdim etdiyiniz hər məbləğ sənədlə təsdiqlənməlidir. Ayın əvvəlində tapılan səhvi sakitcə düzəltmək olur. Müddətin son günündə isə eyni səhv böyük stresə çevrilir.
İmza və kabinetə giriş
Elektron imzanın qüvvədə olduğuna və məsul şəxsin kabinetə girişinin olduğuna əmin olun. İmzanın müddətini çox vaxt məhz son gün xatırlayırlar. Hələ imzanız yoxdursa, Asan İmza üzrə təlimatı oxuya bilərsiniz.
Ən çox rast gəlinən səhvlər
- Sistemin yüklü olduğu son gündə göndərmək.
- Müxtəlif formalardakı rəqəmlərin bir-biri ilə uyğun gəlməməsi.
- Dövriyyə olmasa belə təqdim edilməli olan formaların unudulması.
- Göndərilmə təsdiqinin saxlanılmaması. Onu hesabat qovluğunda saxlayın.
Gecikmənin nəticələri barədə: rüblük hesabatların vaxtında verilməsi niyə vacibdir.
Tez-tez verilən suallar
Rəqəmlər hələ üst-üstə düşmürsə və müddət yaxınlaşırsa nə etməli?
Adətən müddəti pozmaqdansa, mövcud məlumatlarla vaxtında təqdim edib sonradan dəqiqləşdirilmiş bəyannamə vermək daha ağıllı yoldur. Düzəliş qaydasını mühasibinizdən və ya vergi orqanından dəqiqləşdirin.
Mütəxəssisi nə vaxt cəlb etmək lazımdır?
Bir neçə fəaliyyət növünüz, çoxlu valyuta əməliyyatlarınız varsa və ya rüblük hesabatı ilk dəfə verirsinizsə, məsləhət cəriməyə nisbətən ucuz başa gəlir. Məsələn, mühasibat və hüquq xidmətlərini ABC Consulting təklif edir.