Biznes böyüdükcə, gec-tez ilk işçini işə götürmək zərurəti yaranır. Bu addım təkcə vakansiya elan etmək demək deyil - işçinin rəsmi işə götürülməsi bir sıra hüquqi tələblərin yerinə yetirilməsini nəzərdə tutur: müqavilənin bağlanmasından tutmuş müvafiq orqanlarda qeydiyyata qədər. Bu yazıda işə qəbul prosesinin ümumi mərhələlərinə baxacağıq.
İşə götürmədən əvvəl nə hazırlanmalıdır
İlk növbədə vəzifənin funksiyaları, əmək haqqı şərtləri və iş qrafiki dəqiqləşdirilməlidir. Bundan başqa, işəgötürən kimi öz vergi və sosial sığorta qeydiyyatınızın qaydasında olduğuna əmin olmaq lazımdır, çünki işçi qəbul edildikdən sonra onunla bağlı məlumatlar müvafiq dövlət sistemlərinə təqdim edilməlidir.
Əmək müqaviləsinin bağlanması
Hər işçi ilə yazılı əmək müqaviləsi bağlanmalıdır - bu, həm işçinin, həm də işəgötürənin hüquqlarını qoruyan əsas sənəddir. Müqavilədə vəzifə funksiyaları, əmək haqqı, iş vaxtı, məzuniyyət şərtləri və tərəflərin əsas öhdəlikləri əks olunmalıdır. Şifahi razılaşma ilə işə başlamaq hüquqi baxımdan risklidir və mübahisə yarandıqda sübut çətinliyi yaradır.
Dövlət qurumlarında qeydiyyat
Əmək müqaviləsi bağlandıqdan sonra işçi barədə məlumat müvafiq elektron sistemə daxil edilməlidir - bu, adətən Əmək Müqavilələrinin Elektron Reyestri vasitəsilə həyata keçirilir. Bu qeydiyyat işçinin sosial müdafiə hüquqlarının (məsələn, sosial sığorta stajının) rəsmiləşdirilməsi üçün vacibdir.
Əmək haqqı və sosial ödənişlər
İşəgötürən kimi əmək haqqının vaxtında ödənilməsi, habelə müvafiq sosial sığorta və digər icbari ödənişlərin həyata keçirilməsi öhdəliyi yaranır. Bu ödənişlərin konkret dərəcələri və hesablanma qaydası zaman-zaman dəyişə bildiyi üçün, hesablamaları aparmazdan əvvəl aktual məlumatı müvafiq dövlət qurumundan və ya mühasibdən yoxlamaq lazımdır.
İşəgötürənin digər öhdəlikləri
Bundan əlavə, işəgötürən əməyin mühafizəsi qaydalarına riayət etmək, iş yerində təhlükəsiz şərait yaratmaq və işçinin əmək hüquqlarını (məzuniyyət, iş vaxtı, əməyin ödənilməsi) qorumaq öhdəliyi daşıyır. Fəaliyyət sahəsindən asılı olaraq əlavə tələblər də (məsələn, xüsusi təlimatlandırma) tələb oluna bilər.
İşə qəbulda ən çox rast gəlinən səhvlər
Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri işçini rəsmi qeydiyyatsız, yalnız şifahi razılaşma əsasında işə götürməkdir - bu, həm işəgötürən, həm də işçi üçün ciddi hüquqi risklər yaradır. Digər tez-tez rast gəlinən səhv isə müqavilədə vəzifə funksiyalarının və əmək haqqının dəqiq göstərilməməsidir. Əgər işə qəbul prosesini və əmək müqavilələrini hüquqi cəhətdən düzgün qurmaq istəyirsinizsə, Sofistico kimi hüquq xidməti göstərən bir tərəfdaşla işləmək bu prosesi etibarlı əsasa oturtmağa kömək edə bilər.
Əmək qanunvericiliyi, sosial sığorta dərəcələri və qeydiyyat prosedurları zaman keçdikcə dəyişə bilər, ona görə də işə qəbula başlamazdan əvvəl hüquqşünas, mühasib və ya müvafiq dövlət qurumu ilə aktual tələbləri yoxlamaq tövsiyə olunur.
Tez-tez verilən suallar
İşçini sınaq müddəti ilə işə götürmək mümkündürmü?
Bəli, əmək qanunvericiliyi müəyyən şərtlər daxilində sınaq müddəti təyin etməyə imkan verir, lakin konkret şərtlər üçün aktual qaydaları yoxlamaq lazımdır.
Əmək müqaviləsi bağlamadan işçi işə götürmək olarmı?
Xeyr, bu, qanun tələblərinə ziddir və hər iki tərəf üçün hüquqi risklər yaradır.
İşçinin qeydiyyatı nə vaxt edilməlidir?
Qeydiyyat işçi faktiki olaraq işə başlamazdan əvvəl və ya işə başlama anında tamamlanmalıdır, konkret müddət isə müvafiq qaydalarla tənzimlənir.