İşçi ilə işəgötürən arasındakı münasibətlərin əsasını əmək müqaviləsi təşkil edir - düzgün tərtib edilməmiş müqavilə isə hər iki tərəf üçün gələcəkdə problemlərə səbəb ola bilər. Bir çox kiçik biznes sahibi müqaviləni internetdən tapdığı hazır şablonla doldurur, amma bu, konkret vəziyyətə uyğun olmaya bilər. Gəlin, əmək müqaviləsində mütləq olması lazım olan əsas bəndlərə baxaq.
Tərəflər barədə məlumat
Müqavilədə işəgötürənin (şirkət və ya fərdi sahibkar) və işçinin dəqiq rekvizitləri - ad, şəxsiyyəti təsdiqləyən sənədin məlumatları, ünvan - göstərilməlidir. Bu, sənədin hüquqi qüvvəyə malik olması üçün ilkin şərtdir.
Vəzifə funksiyaları və iş yeri
İşçinin hansı vəzifədə çalışacağı və konkret iş öhdəlikləri aydın şəkildə təsvir edilməlidir. Qeyri-müəyyən ifadələr ("ümumi tapşırıqları yerinə yetirmək" kimi) sonradan mübahisələrə səbəb ola bilər, ona görə də funksiyaları mümkün qədər konkret yazmaq daha doğrudur. İş yerinin ünvanı da göstərilməlidir.
Əmək haqqı və ödəniş şərtləri
Əmək haqqının məbləği, ödəniş tezliyi (məsələn, aylıq) və ödəniş üsulu (bank hesabına köçürmə və s.) müqavilədə aydın göstərilməlidir. Əgər əlavə mükafat, bonus və ya kompensasiya nəzərdə tutulubsa, bunların şərtləri də ayrıca qeyd olunmalıdır.
İş vaxtı və istirahət şərtləri
Müqavilədə həftəlik iş saatları, iş qrafiki və istirahət günləri dəqiqləşdirilməlidir. Əlavə iş saatlarının (overtime) necə kompensasiya ediləcəyi də əvvəlcədən razılaşdırılmalıdır ki, sonradan anlaşılmazlıq yaranmasın.
Məzuniyyət və sosial təminat şərtləri
İllik məzuniyyətin müddəti, digər icazə verilən istirahət növləri (məsələn, xəstəlik məzuniyyəti) və sosial sığorta ilə bağlı öhdəliklər müqavilədə əks olunmalıdır. Bu bənd işçinin qanuni hüquqlarının qorunmasında xüsusilə vacibdir.
Müqavilənin müddəti və xitam şərtləri
Müqavilənin müddətli, yoxsa müddətsiz olduğu, sınaq müddətinin nəzərdə tutulub-tutulmadığı və hər iki tərəfin müqaviləyə xitam vermə şəraiti aydın yazılmalıdır. Bu bənd, işdən çıxma zamanı yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almaqda əsas rol oynayır.
Məxfilik və əlavə şərtlər
Fəaliyyət sahəsindən asılı olaraq, məxfilik, rəqabət qadağası kimi əlavə bəndlər də daxil edilə bilər. Belə bəndlər hüquqi cəhətdən düzgün formalaşdırılmalıdır ki, sonradan icra edilə bilən olsun. Əgər müqavilənin bütün bəndlərini öz biznesinizin xüsusiyyətlərinə uyğun, hüquqi baxımdan sağlam şəkildə tərtib etmək istəyirsinizsə, Sofistico kimi hüquq xidməti göstərən bir şirkətlə işləmək bu prosesi xeyli etibarlı edə bilər.
Əmək qanunvericiliyi zaman-zaman dəyişə bildiyi üçün müqavilə şablonunu hazırlamazdan əvvəl aktual normaları hüquqşünasla və ya müvafiq dövlət qurumu ilə yoxlamaq tövsiyə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Əmək müqaviləsi mütləq yazılı formada olmalıdırmı?
Bəli, şifahi razılaşma hüquqi baxımdan zəif əsasdır və mübahisə yarandıqda sübut çətinliyi yaradır, ona görə də yazılı müqavilə tövsiyə olunur.
Hazır şablonla əmək müqaviləsi tərtib etmək olarmı?
Ümumi şablon başlanğıc nöqtəsi ola bilər, lakin hər biznesin öz xüsusiyyətləri olduğundan, müqaviləni konkret vəziyyətə uyğunlaşdırmaq daha etibarlıdır.
Müqaviləyə sonradan dəyişiklik etmək mümkündürmü?
Bəli, adətən tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müqaviləyə əlavə və dəyişikliklər edilə bilər, bu da yazılı şəkildə rəsmiləşdirilməlidir.